Jeśli masz cukrzycę i stopy cię nie bolą, to jeszcze nie znaczy, że wszystko z nimi w porządku. Od 13 do 20 listopada 2026 roku sprawdzisz to za darmo w ramach akcji Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran. Badanie czucia i tętna trwa około 10 minut. Zapisy już ruszyły, ale miejsc jest mało.
Dlaczego brak bólu nie jest dobrą wiadomością?
Cukrzyca potrafi uszkadzać nerwy. Czucie w stopach słabnie albo zanika, więc uciskający but, otarcie po całym dniu na nogach czy drobne skaleczenie mogą przejść zupełnie niezauważone. Gdy do tego dochodzą kłopoty z ukrwieniem, taka ranka goi się wolniej, a ryzyko zakażenia rośnie.
Długo byłem pewien, że ból to najlepszy alarm i że stopami zajmuje się człowiek dopiero wtedy, gdy coś dokucza. Prof. Beata Mrozikiewicz-Rakowska, wiceprezes PTLR, nazywa takie myślenie największym błędem. U wielu pacjentów pierwsze nieprawidłowości pojawiają się wcześniej i właśnie przez zaburzenia czucia niczego nie sygnalizują.
Skala problemu jest duża. Według organizatorów z cukrzycą żyje w Polsce blisko 4 mln osób, a około 200–250 tys. ma już ranę stopy cukrzycowej.
Kto może się zgłosić na bezpłatną kontrolę
PTLR organizuje akcję po raz piąty, w ramach Światowego Tygodnia Świadomości Stopy Cukrzycowej. Badanie jest dla ciebie, jeśli spełniasz trzy warunki:
- masz rozpoznaną cukrzycę,
- jesteś w trakcie jej leczenia,
- nie leczysz obecnie rany związanej z cukrzycową chorobą stóp.
Ostatni warunek nie jest złośliwością organizatorów. Celem akcji jest wychwycenie zagrożenia, zanim pojawi się owrzodzenie i kolejne powikłania. Kto już ma ranę, jest na dalszym etapie i ta kontrola nie jest dla niego.
Jak wygląda 10-minutowe badanie?
Kontrola jest nieinwazyjna i nie trzeba się do niej specjalnie przygotowywać. Specjalista sprawdza czucie monofilamentem, czyli cienkim włóknem, które przykłada do skóry stopy. Bada też tętno na tętnicach stopy i szuka innych czynników, które zwiększają ryzyko choroby.
Na koniec dostajesz przypisanie do grupy ryzyka oraz zalecenia dotyczące profilaktyki i codziennej pielęgnacji stóp. Najwięcej skorzystają osoby, którym nikt dotąd regularnie stóp nie sprawdzał. W ubiegłorocznej edycji przebadano 799 pacjentów w 73 placówkach medycznych oraz w 10 oddziałach wojewódzkich NFZ.
Jak się zapisać krok po kroku
- Wejdź na stronę ptlr.org i znajdź listę placówek biorących udział w akcji.
- Wybierz ośrodek, do którego masz najbliżej, i zapisz się bezpośrednio w nim: telefonicznie, przez internet albo zgodnie z zasadami rejestracji tej placówki.
- Nie zwlekaj. Rejestracja trwa od 2 listopada do końca akcji, ale liczba miejsc jest ograniczona.
Sprawdziłem, że każda placówka może mieć własny sposób zapisów. Dlatego warto od razu zajrzeć na jej stronę albo zadzwonić, zamiast czekać na ostatni dzień akcji.
Co robić ze stopami między badaniami
Jedna kontrola w roku nie zastąpi codziennej uwagi. Stopy trzeba oglądać każdego dnia, także wtedy, gdy nic nie boli. Szukaj otarć, zaczerwienień w miejscach, gdzie but uciska, i drobnych skaleczeń, których mogłeś nie poczuć. Ja robię to wieczorem, zaraz po zdjęciu skarpet, bo wtedy ślady po całym dniu widać najlepiej.
Jeśli badanie wykaże podwyższone ryzyko, nie odkładaj kartki z zaleceniami do szuflady. Pokaż ją lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie cukrzycy. PTLR podkreśla, że wykrycie zagrożenia powinno otwierać drogę do dalszej opieki. Towarzystwo apeluje o co najmniej jeden wyspecjalizowany ośrodek leczenia cukrzycowej choroby stóp w każdym województwie i o jasne zasady kierowania chorych do specjalistów.
