Stoisz przy lodówce w sklepie i sięgasz po 3,2 proc., bo „dwójka” wydaje ci się rozwodniona? Nic z tych rzeczy. Mleko 2 proc. powstaje przez odciągnięcie śmietanki, a białka (ok. 3,3 g w 100 ml) i wapnia (ok. 120 mg) ma tyle samo. Różni się tłuszczem nasyconym: ok. 3–3,5 g w szklance zamiast ok. 5 g.
Skąd się bierze mleko 2 proc.?
Mit o rozwodnionym mleku trzyma się mocno, bo „dwójka” w kawie wygląda jaśniej i smakuje lżej. Tymczasem w mleczarni nikt nie dolewa do niej wody. Z mleka oddziela się śmietankę, a potem ustala się odpowiednią zawartość tłuszczu: 2 albo 3,2 proc.
Jak opisuje Portal Spożywczy, to ten sam surowiec, z którego odebrano część tłuszczu. Woda nie ma tu nic do rzeczy, więc pozostałe składniki mleka nie są rozcieńczane.
Białko i wapń zostają w kartonie
Przy odtłuszczaniu znika tłuszcz, a nie to, po co wiele osób w ogóle pije mleko. W 100 ml obu wersji jest przeciętnie około 3,3 g białka i około 120 mg wapnia. Pod tym względem mleko 2 proc. niczego nie traci.
Pełniejsza wersja ma dwie przewagi i warto je uczciwie wymienić. Mleko 3,2 proc. smakuje pełniej i zawiera nieco więcej naturalnej witaminy A. Żadne z nich nie jest za to znaczącym źródłem witaminy D, więc ten argument nie przemawia za żadną wersją.
Tłuszcz nasycony i kalorie przy kilku kawach dziennie
Tu zaczyna się realna różnica. Szklanka mleka 3,2 proc. dostarcza około 5 g nasyconych kwasów tłuszczowych, a szklanka 2 proc. około 3–3,5 g. To właśnie nadmiar tłuszczów nasyconych może podnosić stężenie cholesterolu LDL.
Z kaloriami jest podobnie. 100 ml mleka 2 proc. to około 50–52 kcal, a 3,2 proc. około 61–64 kcal. Przy jednej kawie różnicy nie poczujesz, ale mleko rzadko trafia tylko do kubka. Dochodzi owsianka rano i czasem koktajl, a wtedy drobne różnice zaczynają się sumować.
Kiedy policzyłem, ile mleka schodzi u mnie przez cały dzień, przestawiłem się na 2 proc. bez żalu. Smak kawy zmienił się mniej, niż się spodziewałem.
Na zawartość tłuszczu w nabiale szczególnie powinny patrzeć osoby z podwyższonym cholesterolem, miażdżycą albo chorobami układu krążenia. W ich przypadku mleko 2 proc. jest zwykle rozsądniejszym wyborem.
Nie znaczy to, że 3,2 proc. trzeba wyrzucić z lodówki. Jeśli pijesz je od czasu do czasu i nie masz przeciwwskazań zdrowotnych, zmieści się w dobrze zbilansowanej diecie. Liczy się to, ile go wypijasz i co jeszcze ląduje na talerzu.
Co z laktozą przy cukrzycy?
Odtłuszczenie nie zmienia ilości cukru mlecznego. Obie wersje mają podobną zawartość laktozy, więc mleko 2 proc. nie jest lżejsze pod względem węglowodanów.
Przy cukrzycy ważniejsze od procentu tłuszczu na kartonie są wielkość porcji i całkowita ilość węglowodanów w posiłku. Mleko w kawie do śniadania wlicza się do tego bilansu tak samo jak reszta tego, co jesz.