Ziemniaki na obiad gotuję dzień wcześniej, w łupinie, i odkładam do lodówki na co najmniej dobę. Zjedzone na zimno, na przykład w sałatce, mają indeks glikemiczny około 50. Te same ziemniaki upieczone w piekarniku potrafią dojść do 95, czyli prawie do poziomu czystego cukru. Produkt jest ten sam, a różnica prawie dwukrotna.
Jak przygotowuję ziemniaki dzień wcześniej
- Myję ziemniaki i gotuję je w całości, w skórce, w wodzie albo na parze. Nie obieram ich i nie kroję przed gotowaniem.
- Pilnuję, żeby się nie rozgotowały. Zdejmuję garnek, gdy są miękkie, ale trzymają kształt.
- Studzę je i wkładam do lodówki na co najmniej 24 godziny.
- Następnego dnia kroję je do sałatki albo podgrzewam do obiadu.
Podgrzanie nie przekreśla efektu. Schłodzenie zwiększa w ziemniakach ilość skrobi opornej, a według dietetyków może to obniżyć poziom cukru we krwi po posiłku nawet o 25 proc. Najniższy indeks, około 50, mają jednak ziemniaki zjedzone na zimno.
Pieczone, gotowane, z lodówki. Jak wygląda skala IG?
Indeks glikemiczny mierzy się w skali od 0 do 100 i pokazuje, jak mocno dany produkt podnosi cukier we krwi. Przy ziemniakach decyduje głównie sposób przygotowania:
- Pieczone w piekarniku w temperaturze ok. 200–220 st. C, w mundurkach albo w cząstkach: IG nawet 95.
- Gotowane w wodzie lub na parze, w łupinie: IG od 65 do 70.
- Gotowane i schłodzone, jedzone na zimno: IG około 50.
Skąd tak wysoki wynik w piekarniku? Suche, gorące powietrze odparowuje wodę z ziemniaka, a skrobia staje się wyjątkowo łatwa do strawienia. W garnku jest odwrotnie: wilgoć i temperatura, która nie przekracza 100 st. C, ograniczają rozpad skrobi. Skórka dodatkowo chroni miąższ przed nasiąkaniem wodą i zatrzymuje więcej błonnika.
Dlaczego doba w lodówce zmienia tak dużo?
Podczas chłodzenia część skrobi w ugotowanym ziemniaku zmienia się w skrobię oporną. Organizm nie trawi jej i nie wchłania jak cukru, za to stanowi ona pożywkę dla korzystnych bakterii jelitowych. Taka skrobia trawi się wolniej, więc cukier po posiłku nie skacze tak gwałtownie.
Dietetycy mówią o chłodzeniu przez co najmniej 24 godziny i tego się trzymam. W praktyce to wygodne: w niedzielę gotuję większy garnek i mam bazę na dwa kolejne obiady.
Co jeszcze obniża IG talerza z ziemniakami
- Nie rozgotowuj i nie rozgniataj. Im bardziej ziemniaki są rozdrobnione i rozgotowane, tym wyższy mają indeks.
- Jedz je ze skórką. W łupinie jest dużo błonnika, który łagodzi wzrost cukru po posiłku.
- Dodaj białko, tłuszcz albo warzywa. Kawałek ryby, jajko czy oliwa spowalniają trawienie całego posiłku.
- Skrop je octem. W sałatce ziemniaczanej to naturalny dodatek, a dodatkowo obniża IG potrawy.
Same ziemniaki nie są wrogiem. Dostarczają błonnika, potasu, polifenoli i witaminy C, a kalorii mają niewiele.
Nie skreślaj ziemniaków, zmień sposób podania
Jeśli pilnujesz cukru we krwi, nie musisz rezygnować z ziemniaków. Znacznie więcej daje zmiana tego, jak trafiają na talerz: pieczone cząstki od święta, na co dzień gotowane w łupinie i schłodzone. Wyniki cukru i dietę warto omówić z lekarzem.