Twoje dziecko odkłada telefon po grze i od razu zaczyna trzeć oczy? Zanim pomyślisz o alergii albo niewyspaniu, zwróć uwagę na mruganie. Przy grze na smartfonie dzieci mrugają nawet dwa razy rzadziej niż zwykle. Powierzchnia oka wysycha, a potem piecze i swędzi.
Dlaczego oczy pieką akurat po grze?
Każde mrugnięcie rozprowadza po oku cienką warstwę łez. Ta warstwa nawilża rogówkę i zmywa drobiny kurzu. Gdy dziecko śledzi akcję w grze, odruchowo mruga rzadziej, żeby nic mu nie umknęło. Łzy parują, a nowa porcja pojawia się za rzadko.
Efekt rodzice znają dobrze: pieczenie, uczucie piasku pod powiekami, zaczerwienione białka i odruchowe tarcie. Sam zauważyłem to u siebie po długim przewijaniu wiadomości wieczorem, choć dorośli rzadko łączą to z telefonem. A czasu przy ekranie nie brakuje nikomu. Według danych Counterpoint Research przeciętny użytkownik spędza ze smartfonem około pięciu godzin dziennie.
Tarcie nie pomaga, tylko pogarsza sprawę. Podrażnia powiekę i spojówkę, a do oka trafia wszystko, co zostało na palcach po trzymaniu telefonu.
Kaloryfery dokładają swoje
W sezonie grzewczym problem wyraźnie narasta. W ogrzewanym mieszkaniu powietrze robi się suche, więc łzy odparowują jeszcze szybciej. Rzadkie mruganie przy ekranie i ciepło z kaloryfera potrafią wysuszyć oko w trakcie jednej rozgrywki.
Najgorzej jest wtedy, gdy dziecko gra na łóżku albo w fotelu tuż przy grzejniku. Ciepłe powietrze unosi się prosto w stronę twarzy. Wystarczy przenieść miejsce do grania kawałek dalej, a różnicę często widać już tego samego wieczoru.
Proste nawyki, które pomagają od razu
- Przerwy w grze. Umówcie się, że po skończonej rundzie albo poziomie telefon ląduje na stole, a dziecko przez chwilę patrzy przez okno, w dal. Oko odpoczywa od patrzenia z bliska i samo zaczyna częściej mrugać.
- Świadome mruganie. Zrób z tego zabawę: kilka mocnych, powolnych mrugnięć przy każdej przerwie. Dzieci łapią taki nawyk szybciej niż dorośli.
- Wilgotność w pokoju. Krótko wietrz pokój kilka razy dziennie. Jeśli masz nawilżacz, ustaw go w pokoju dziecka. Prostszy sposób to miska z wodą albo wilgotny ręcznik na kaloryferze.
- Jasność ekranu. Zbyt jasny wyświetlacz w półmroku męczy wzrok. Zmniejszenie jasności to jeden ruch w ustawieniach.
- Bez ekranu przed snem. Niebieskie światło z wyświetlacza hamuje wydzielanie melatoniny, hormonu, który reguluje sen. Naukowcy z Harvardu podają, że działa ono dwukrotnie silniej niż światło zielone. Zaleca się odłożenie ekranów na 2–3 godziny przed snem. Dobry sen to też odpoczynek dla zmęczonych oczu.
Kiedy pora na badanie wzroku?
Jeśli po przerwach, wietrzeniu i ograniczeniu wieczornego grania oczy przestają piec, przyczyną było rzadkie mruganie i suche powietrze. Gorzej, gdy dolegliwości wracają mimo zmian. Umów dziecko na badanie wzroku, gdy zauważysz, że:
- zaczerwienienie utrzymuje się także rano, po nocy bez telefonu,
- dziecko mruży oczy albo przysuwa ekran blisko twarzy,
- skarży się na rozmazany obraz lub ból głowy po czytaniu czy grze,
- trze oczy również wtedy, gdy w ogóle nie korzysta z ekranu,
- z oka pojawia się wydzielina albo światło wyraźnie je razi.
Takie objawy mogą oznaczać nieskorygowaną wadę wzroku albo problem, który powinien obejrzeć okulista. Kropli nawilżających nie dobieraj na własną rękę, szczególnie u małego dziecka. Rodzaj kropli i sposób ich stosowania najlepiej ustalić ze specjalistą po badaniu.