Idziesz do apteki po bezpłatną szczepionkę przeciw grypie, a farmaceuta rozkłada ręce? Nie jesteś wyjątkiem. Vaxigripu i Influvacu, które seniorzy, dzieci i kobiety w ciąży dostają za darmo, prawie nigdzie nie ma. W lodówkach zostaje głównie Efluelda dla osób od 60. roku życia, która po refundacji kosztuje 81,72 zł.
Kto ma szczepionkę za darmo, a kto z refundacją?
Dwie najpopularniejsze szczepionki tego sezonu to Vaxigrip i Influvac. Są przeznaczone dla dzieci i dorosłych. Bezpłatnie przysługują m.in. dzieciom, kobietom w ciąży i seniorom. Pozostali dorośli kupują je z refundacją, czyli taniej niż w pełnej cenie.
Osobna sprawa to Efluelda, szczepionka wysokodawkowa dla osób od 60. roku życia. Jest refundowana dla wszystkich w tym wieku, ale za darmo jej nie dostaniesz. Przy kasie płacisz 81,72 zł.
W praktyce senior, który liczył na bezpłatne szczepienie, ma dziś do wyboru dwie rzeczy: zapłacić ponad 80 zł albo czekać na dostawę. Jeden z czytelników portalu abczdrowie.pl, który ma ponad 76 lat, napisał, że jego „bezpłatne” szczepienie kosztowało go właśnie 81,72 zł, bo innej szczepionki nie było. Angelika Talar-Śpionek, farmaceutka z serwisu GdziePoLek, przyznaje, że wielu emerytów przy takiej cenie po prostu rezygnuje.
Co dziś realnie jest w aptekach
- Efluelda jest dobrze dostępna i kosztuje 81,72 zł. Kupią ją tylko osoby od 60. roku życia.
- Vaxigrip ostatni raz trafił do aptek na początku listopada. Według GdziePoLek ma go mniej niż 20 proc. połączonych z serwisem aptek. Główny Inspektorat Farmaceutyczny podał, że 16 listopada zrealizowano kolejną dostawę, a w najbliższych dniach szczepionka ma trafić do aptek.
- Influvac jest nieosiągalny od połowy października. Producent, firma Viatris, poinformował 10 listopada o planowanej dostawie, ale bez terminu i liczby dawek.
GIF zaznacza, że Influvac i Efluelda są w hurtowniach dostępne w ograniczonym stopniu, a ich zapasy leżą głównie w aptekach. W ostatnich 30 dniach realizowano odpowiednio 80 proc. i 90 proc. recept na te szczepionki. Najtrudniej jest w mniejszych miejscowościach, gdzie apteczne lodówki często stoją puste.
Skąd te braki
Złożyło się na nie kilka rzeczy naraz. Chętnych do szczepień jest w tym roku wyraźnie więcej, a duża w tym zasługa punktów szczepień w aptekach. Producenci muszą szacować zapotrzebowanie z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, a ich moce produkcyjne są ograniczone. Do tego szczepionki zmieniły skład z czterech szczepów wirusa na trzy, a WHO ogłosiła tę decyzję dość późno, co opóźniło produkcję i dostawy.
Ważne jest też to, co mówi GIF: lokalny brak nie zawsze oznacza brak w całym kraju. Zapasy bywają rozłożone nierówno, więc apteka kilka kilometrów dalej może mieć to, czego nie ma twoja.
Jak sprawdzić dostępność przed wyjściem z domu
Zamiast chodzić od apteki do apteki, lepiej poszukać szczepionki w tej kolejności.
- Sprawdź wyszukiwarkę dostępności leków, np. GdziePoLek. Wpisz nazwę konkretnej szczepionki i zobacz, które apteki w okolicy deklarują ją na stanie.
- Zadzwoń do wybranej apteki. Przy tak dużym popycie zapas może się skończyć, zanim dojdziesz, a telefon zajmuje minutę. Zapytaj, czy mogą zatrzymać dla ciebie dawkę.
- Pytaj o Vaxigrip w najbliższych dniach. Po dostawie z 16 listopada to on ma szansę pojawić się w aptekach najszybciej.
- Rozszerz poszukiwania. Jeśli w twojej miejscowości jest pusto, sprawdź apteki w większym mieście w pobliżu, gdzie łatwiej trafić na pojedyncze dawki.
- Zabierz receptę i wiedz, o który preparat pytasz. Jeśli masz skończone 60 lat i nie chcesz czekać, dostępną opcją jest Efluelda za 81,72 zł.