Paproć stoi u mnie na komodzie przy łóżku i zostaje tam do rana. Nocą rzeczywiście zużywa tlen i oddaje dwutlenek węgla, ale wielokrotnie mniej niż druga osoba śpiąca obok. Jeśli spokojnie zasypiasz przy partnerze albo partnerce, doniczka z zielenią tym bardziej nie odbierze ci powietrza.
Nocą roślina oddycha tak samo jak ty
W dzień, gdy na liście pada światło, paproć prowadzi fotosyntezę. Pobiera wtedy dwutlenek węgla i oddaje tlen. Przez całą dobę oddycha jednak komórkowo, podobnie jak ludzie i zwierzęta, więc cały czas zużywa też trochę tlenu.
Po zmroku fotosynteza ustaje, a oddychanie trwa dalej. Z tego wzięła się stara rada, żeby na noc wynosić kwiaty do kuchni albo na korytarz. Ta rada zupełnie pomija skalę.
Każda roślina, która w ogóle mieści się w sypialni, wydziela nocą wielokrotnie mniej dwutlenku węgla niż drugi człowiek w tym samym łóżku. Nikt nie wyprowadza współlokatora na noc do salonu w obawie o tlen, więc nie ma sensu robić tego z paprocią. Zatrucie dwutlenkiem węgla od doniczki to mit, który po prostu dobrze się powtarza.
Czy paproć nawilży powietrze przy kaloryferze?
Tu zaczyna się ta przyjemniejsza część. Rośliny oddają wodę przez liście w procesie transpiracji, więc podnoszą wilgotność w pomieszczeniu. Badanie opublikowane w 2024 roku w czasopiśmie PLOS ONE pokazało, że większa liczba paproci w pokoju może podnosić wilgotność powietrza. Efekt zależy jednak od wielkości pomieszczenia i warunków wokół.
W praktyce 3 lub 4 dobrze dobrane rośliny w sypialni średniej wielkości podnoszą wilgotność mniej więcej o 5–10 procent. Nawilżacza to nie zastąpi, ale w sezonie grzewczym, gdy kaloryfery grzeją od wieczora do rana, różnicę czuć po przebudzeniu: mniej suchości w nosie i gardle. Zieleń wokół łóżka delikatnie chłodzi też mikroklimat tuż przy poduszce.
Piekące oczy rano i suche powietrze
Suche powietrze w ogrzewanym mieszkaniu podrażnia błony śluzowe nosa i gardła, zostawia też uczucie suchości w ustach. Ja najszybciej odczuwam je w oczach: po nocy przy odkręconym kaloryferze budzę się z wrażeniem piasku pod powiekami.
Odkąd przy łóżku stoi kilka paproci, poranki są u mnie po prostu łagodniejsze. Zamiast jednej doniczki warto postawić kilka, bo efekt rośnie z liczbą roślin. Oto jak to u mnie wygląda:
- trzymam 3–4 rośliny w sypialni zamiast jednej na parapecie,
- stawiam je bliżej łóżka niż drzwi, żeby wilgotniejsze powietrze było tam, gdzie śpię,
- nie wynoszę ich na noc, bo nie ma ku temu powodu.
Jeśli oczy pieką mimo przewietrzonego i nawilżonego pokoju, warto je pokazać specjaliście, zamiast zrzucać wszystko na kaloryfer.
Wietrzenie zostaje obowiązkiem
Paproć nie zastąpi otwartego okna. Analiza Cummingsa i Waringa z 2020 roku, obejmująca 196 wyników eksperymentów, wykazała, że w zwykłych domowych warunkach rośliny usuwają lotne związki organiczne znacznie słabiej, niż sugerowały wcześniejsze testy laboratoryjne. Na oczyszczacz powietrza w doniczce nie ma więc co liczyć.
Dlatego przed snem i tak otwieram okno na kilka minut i pilnuję, żeby w sypialni nie było za gorąco. Paprocie zostają na swoim miejscu. Ich widok przed zgaszeniem światła pomaga mi się wyciszyć, a metaanaliza Han, Ruan i Liao z 2022 roku, obejmująca 42 badania, łączy przebywanie wśród roślin z odprężeniem. Kilka doniczek nie wydłuży jednak głębokiego snu i nie zrobi z zamkniętego pokoju uzdrowiska. Do tego potrzebne jest świeże powietrze.
