Listopadowy wieczór, okna zamknięte, czajnik stoi na gazie, a okap milczy, bo przecież nic się nie smaży. Ja w takiej sytuacji włączam wyciąg razem z palnikiem, nawet do samej wody na herbatę. Zanieczyszczenia, w tym dwutlenek azotu, biorą się ze spalania gazu, a nie z jedzenia, więc powstają także wtedy, gdy na palniku stoi sam czajnik.
Skąd spaliny, skoro w garnku jest tylko woda?
Kuchenka gazowa spala gaz ziemny albo propan i to właśnie ten proces jest źródłem kłopotu. Produkty uboczne spalania trafiają do kuchni bez względu na to, co stoi na palniku: zupa, czajnik czy zupełnie nic. Dr Laura Paulin, pulmonolożka z Dartmouth Health, podkreślała w rozmowie z serwisem parade.com, że zanieczyszczenia pochodzą z samego paliwa, a nie wyłącznie z przygotowywanego jedzenia.
Mnie to zmieniło sposób myślenia o okapie. Długo traktowałem go jak urządzenie do usuwania zapachu smażonej ryby albo przypalonej cebuli. Skoro jednak gotowanie wody też wytwarza spaliny, to poranna herbata wcale nie jest obojętna dla powietrza w kuchni.
Takie zanieczyszczenia mogą podrażniać drogi oddechowe, a u osób z chorobami płuc nasilać dolegliwości. Jesienią sprawa robi się bardziej odczuwalna, bo okna zostają zamknięte i to, co wydziela się nad palnikiem, dłużej krąży po mieszkaniu.
Okap włączam od razu, a nie wtedy, gdy pojawi się dym
Najczęstszy błąd polega na tym, że wyciąg rusza dopiero wtedy, gdy w kuchni zrobi się dym albo mocno zapachnie jedzeniem. Specjaliści radzą co innego: okap ma pracować przy każdym użyciu kuchenki gazowej, od pierwszej chwili.
Dr Mohammed Siddiqui z OSF HealthCare zwraca uwagę, że stężenie dwutlenku azotu może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu nawet podczas krótkiego gotowania. Czekanie, aż coś będzie czuć, nie ma więc sensu, bo spaliny pochodzą ze spalania gazu, a nie z przypalonego jedzenia.
Moja zasada jest prosta: przekręcam pokrętło palnika i od razu wciskam przycisk okapu. Wyłączam go dopiero po zgaszeniu gazu. Z czasem te dwie czynności zrobiły się u mnie jednym ruchem i przestałem o nich myśleć.
Który okap naprawdę usuwa zanieczyszczenia?
Nie każdy okap działa tak samo. Eksperci za najlepsze rozwiązanie uznają taki, który odprowadza powietrze poza budynek, czyli jest podłączony do kanału wentylacyjnego. Dr Paulin tłumaczy, że tylko wtedy zanieczyszczenia faktycznie opuszczają dom.
Okap z samym filtrem, pracujący w obiegu zamkniętym, przepuszcza powietrze przez filtr i oddaje je z powrotem do kuchni. Spaliny z palnika nie znikają więc z mieszkania, tylko krążą dalej. Jeśli masz właśnie taki model, warto sprawdzić, czy da się go podłączyć do wyciągu na zewnątrz.
Kolor płomienia mówi, czy kuchenka działa dobrze
Przy okazji opłaca się rzucić okiem na sam palnik. Sprawna kuchenka daje równy, niebieski płomień. Żółte albo pomarańczowe zabarwienie może oznaczać, że gaz spala się nieprawidłowo, a urządzenie wymaga sprawdzenia.
Robię ten test przy każdym nastawianiu czajnika, bo zajmuje dosłownie chwilę. Gdy płomień zaczyna żółknąć, nie czekam, aż samo przejdzie, tylko umawiam fachowca do przeglądu kuchenki.
