Popołudniowy spadek energii to nie wina obiadu. Drzemię 10–20 minut między 13 a 15

Okulary na otwartym notesie przy biurku w popołudniowym świetle

Autor

Kacper Szewczyk

Opublikowano

15 lis 2026

Spis treści

Jest wczesne popołudnie, siedzisz przy biurku, a powieki same opadają. Zrzucasz to na obiad? Niesłusznie. Spadek czujności między 14 a 16 wynika z rytmu dobowego i lekkiego spadku temperatury ciała. Mnie pomaga drzemka trwająca 10–20 minut, zaplanowana między 13 a 15, albo krótki spacer zaraz po posiłku.

Obiad nie jest głównym winowajcą

Francuski instytut Inserm opisuje, że czujność w ciągu doby nie spada równo, tylko ma dwa wyraźne dołki. Pierwszy, głęboki, przypada w nocy. Drugi, płytszy, pojawia się zwykle między 14 a 16.

Najmocniejszy argument przeciw teorii obiadowej jest prosty: popołudniową ociężałość czują też ci, którzy lunchu w ogóle nie zjedli. Spadkowi czujności towarzyszy niewielkie obniżenie temperatury ciała i to ono lepiej tłumaczy ziewanie niż talerz zupy. Badania pokazują też, że ten dołek występuje wszędzie, bez względu na klimat i szerokość geograficzną.

Posiłek może jednak dołożyć swoje. Lunch pełen szybko przyswajalnych węglowodanów najpierw mocno podnosi poziom cukru we krwi, a potem pozwala mu gwałtownie spaść. Taka hipoglikemia reaktywna daje o sobie znać zwykle od dwóch do czterech godzin po jedzeniu, a objawia się zmęczeniem, drżeniem rąk albo nerwowością.

Jak światło ustawia nasz wewnętrzny zegar?

Organizm pracuje w cyklu mniej więcej 24-godzinnym. Ten rytm steruje temperaturą ciała, hormonami i pracą serca, ale też pamięcią, nastrojem i sprawnością myślenia. Synchronizuje go światło odbierane przez wyspecjalizowane komórki siatkówki. Oko nie służy więc tylko do patrzenia, przekazuje też ciału sygnał, że trwa dzień.

Do tego dochodzi presja snu. Im dłużej czuwamy, tym więcej adenozyny gromadzi się w mózgu i tym mocniej ciało upomina się o odpoczynek. Kto wstał o 7, po dziesięciu godzinach, czyli około 17, czuje to wyraźnie. Kortyzol, hormon pobudzenia, ma szczyt rano i przez resztę dnia systematycznie opada, więc po południu przestaje trzymać nas w gotowości.

Około 17 nakłada się jeszcze zmęczenie umysłowe po pracy i głód. Spada tolerancja na stres, łatwiej o rozdrażnienie. Jesienią i zimą dochodzi wcześniejszy zachód słońca, który podsuwa mózgowi wrażenie, że dzień już się kończy.

Mój plan na listopadowe popołudnia

  1. Poranne światło. Rano wychodzę na krótki spacer, a w ciągu dnia staram się łapać jak najwięcej dziennego światła. To najprostszy sposób, żeby zegar biologiczny chodził równo.
  2. Drzemka do 20 minut. Jeśli tylko mogę, kładę się na 10–20 minut między 13 a 15. Gdy nie ma na to warunków, zamiast drzemki wychodzę na spacer po lunchu.
  3. Białko z błonnikiem. Łączę je w każdym posiłku, żeby cukier nie skakał. Gdy przerwa między posiłkami ma przekroczyć cztery godziny, sięgam po przekąskę, na przykład jogurt z orzechami. Węglowodanów nie wycinam całkiem, bo to również może rozchwiać poziom cukru.
  4. Stała pora pobudki. Wstaję o tej samej godzinie także w sobotę i niedzielę.

Fundamentem całego planu jest sen. Najlepiej, gdy noc obejmuje od trzech do pięciu pełnych cykli trwających około 90 minut. Ekrany wieczorem potrafią opóźnić zasypianie, a każda krótsza noc powiększa dług snu, przez który popołudniowy dołek staje się głębszy. Dlatego telefon odkładam wcześniej, zanim położę się do łóżka.

Kiedy zmęczenie to sygnał do lekarza

Jednorazowy spadek energii po południu jest naturalny i nie świadczy o chorobie. Inaczej wygląda sytuacja, gdy zmęczenie trzyma przez cały dzień albo nie mija mimo odpowiedniej ilości snu. Wtedy warto skonsultować się z lekarzem, bo przewlekłe zaburzenia snu mogą wiązać się z poważniejszymi problemami zdrowotnymi. We Francji dotyczą one ponad 20 proc. mieszkańców.

Źródło:

[1]

https://www.ofeminin.pl/fitness-i-zdrowie/zdrowie/o-tej-godzinie-w-ciagu-dnia-odcina-nam-energie-dlaczego-wlasnie-ok-17/4v534rs

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Tagi:

rytm dobowy drzemka zmęczenie inserm

Udostępnij artykuł

Kacper Szewczyk

Kacper Szewczyk

Nazywam się Kacper Szewczyk i od 9 lat zajmuję się tematyką zdrowia oczu, okularów oraz optyki. Moje zainteresowanie tymi zagadnieniami zaczęło się, gdy jako nastolatek sam musiałem zmierzyć się z problemami ze wzrokiem. Od tamtej pory staram się zgłębiać wiedzę na ten temat, aby pomagać innym lepiej zrozumieć, jak dbać o swoje oczy oraz jak dobrać odpowiednie rozwiązania optyczne. Piszę o różnych aspektach zdrowia oczu, a także o nowinkach w branży optycznej. Zawsze dbam o to, aby moje teksty były rzetelne i oparte na sprawdzonych źródłach. Staram się przedstawiać skomplikowane zagadnienia w przystępny sposób, aby każdy mógł z łatwością przyswoić ważne informacje. Moim celem jest dostarczanie użytecznych, dokładnych i aktualnych treści, które pomogą czytelnikom w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących ich zdrowia oczu.

Napisz komentarz

Komentarze

1
VI

ViolettaDreams

To chyba coś dla mnie!

Kacper Szewczyk
Kacper SzewczykAutor

Warto spróbować, drzemka naprawdę potrafi zdziałać cuda!